Saus op reis: wat ik meebracht uit Seoul, Bangkok en Lisboa

Ik koop op elke reis iets mee aan saus. Niet souvenirs, niet kleding — saus. Hier zijn de highlights van de laatste drie tripjes:

Seoul (gochujang-markt, Gwanjang):
Een kraam in de markthal met acht varianten zelfgemaakte gochujang — van 1 jaar oud tot 7 jaar oud. De 7-jarige was meer complex dan alles wat ik ooit had geproefd. Ik kocht twee kleine potten voor 40.000 won elk. Nog steeds de beste die ik heb gehad.

Bangkok (Talad Noi street market):
Prik nam pla (vissaus met gedroogde chilis en knoflook) die een vrouw van boven de 70 verkoopt vanuit haar huis. Ze maakt het zelf, 500ml voor 50 baht. Ik koop er altijd vier mee. Douane moet maar zeggen dat ik "persoonlijk gebruik" heb.

Lisboa (Alentejo regio):
Piri piri van verse piripiri-pepers, olijfolie, knoflook en zout. Niets anders. Simpelst en het beste piri piri dat ik ken. De Alentejo-versie heeft minder azijn dan de commerciële en smaakt daardoor meer naar de peper zelf.

De les: de beste sauzen koop je op markten, nooit in de duty-free.

Die "markt, niet duty-free" regel is heilig. Alles in een vliegveld is ofwel te duur of een massamerk dat je thuis ook kunt bestellen. De plek zelf — de geur, de temperatuur, de persoon die het maakt — dat is het product.

De 7-jaar-oude gochujang klinkt als een uitzondering die alle regels bevestigt. Dat niveau van geduldige productie is iets dat geen enkele commerciële producent gaat doen.

Er is een Koreaanse supermarkt in Rotterdam (Blaak-gebied, iets met "Han's" of "H-Mart") waar je behoorlijk goede gochujang kunt vinden zonder naar Seoul te hoeven. Maar niets verslaat de markt, dat klopt.